Jak wymawiać angielskie słowa?

Oto kolejny artykuł dotyczący nauki wymowy. W poprzednich wpisach z tej serii wyjaśniłem wam dlaczego warto jest uczyć się wymowy oraz jakie negatywne konsekwencje może nieść za sobą niewystarczający trening tej umiejętności językowej. Dowiedzieliście się również, że naukę wymowy należy zacząć od nauki dźwięków i pokazałem wam jak uczyć się ich efektywnie. Tym razem postaram się wyjaśnić na czym powinna polegać nauka wymowy wyrazów i jakie niespodzianki na was czekają.

Zanim zaczniesz na poważnie pracować nad słownictwem, podejmij decyzję: który typ wymowy bardziej Ci odpowiada? Nie chodzi o to, byś od jutra brzmiał jak rodowity nowojorczyk czy londyńczyk. Chodzi o Twoją wygodę i spójność – dobór słowników i materiałów, z których będziesz korzystać.

Różnice między odmianą brytyjską a amerykańską bywają znaczące, dlatego warto trzymać się jednego modelu, aby uniknąć niepotrzebnego chaosu w głowie.

Mimo, że wymowa słów może wydawać się łatwa, jeśli znacie już poszczególne dźwięki, należy zwrócić uwagę na kilka dodatkowych rzeczy.

• Akcent wyrazowy: W języku angielskim akcent wyrazowy może niejednokrotnie zmienić znaczenie słów (akcent zaznaczany jest kreską w górnym indeksie słowa, którą umieszcza się na początku akcentowanej sylaby) Zerknij na te przykłady:

• • contract /ˈkɒntrækt/ (umowa) vs /kənˈtrækt/ (skurczyć się)
  • upset /ʌpˈset/ (zmartwiony) vs /ˈʌpset/ (niepowodzenie)

• Wiele poprawych wersji wymowy: Pamiętaj, że język jest żywy. Niektóre słowa mają więcej niż jedną poprawną wersję wymowy – np. popularne often możesz wymawiać jako /ˈɒfən/ lub /ˈɒftən/. Obie formy są całkowicie poprawne.
• Mowa szybka vs wolna: To często zaskakuje moich kursantów. Słowa funkcyjne (zaimki, przyimki, czasowniki pomocnicze) brzmią inaczej, gdy mówisz wolno, a inaczej w naturalnym tempie rozmowy. Przykłady poniżej:

• • have: /hæv/ zmienia się w /həv/
  • your: /jɔː/ zmienia się w /jə/
  • for: /fɔː/ zmienia się w /fə/

Wiem, że na ten moment może wydawać Ci się to dość skomplikowane. Możesz się zastanawiać: „Skąd mam wiedzieć, kiedy zmienia się akcent, które słowa skracają się w szybkiej mowie albo skąd brać te wszystkie warianty?”. Spokojnie, nie musisz uczyć się słownika na pamięć. Kolejny fragment artykułu pokaże Ci, jak do tego podejść w praktyce, aby nauka była skuteczna i nie przytłaczała Cię nadmiarem teorii.

Proponuję Ci podejście, które nie polega na kuciu zasad, ale na wyrabianiu dobrych nawyków i korzystaniu z odpowiednich narzędzi. Chcę Ci pokazać, że opanowanie wymowy to proces, który możesz oswoić krok po kroku, stosując te zasady:

• Sprawdzaj, nie zgaduj: Nie musisz zastanawiać się, jak brzmi dany wyraz. Wystarczy, że wyrobisz w sobie nawyk sprawdzania każdego nowego słowa w słowniku online, który posiada funkcję odsłuchu. Pamiętaj jednak, że znajomość alfabetu fonetycznego jest bardzo ważna i przydatna ponieważ pozwala Ci zrozumieć zapis, którego samo audio czasem nie oddaje w pełni (więcej na ten temat znajdziesz w moim poprzednim artykule: Wymowa angielska – dźwięki).
• Osłuchaj się z żywym językiem (YouGlish): Jeśli zastanawiasz się, jak słowa skracają się w szybkiej mowie, polecam Ci narzędzia typu YouGlish. Pozwala ono wyszukać konkretne słowo w tysiącach filmów na YouTube i następnie odsłuchać tylko te fragmenty, które zawierają to słowo. Co więcej, możesz wybrać w jakiej wersji wymowy chcesz sprawdzić to słowo – amerykańskiej, brytyjskiej czy australijskiej. Możesz je przetestować by usłyszeć, jak for czy have naturalnie znika w potocznym zdaniu.
• Dziel na sylaby: Gdy trafisz na łamańca językowego, np. entrepreneurial /ɒntrəprəˈnɜːriəl/ (przedsiębiorczy), nie próbuj wypowiedzieć go od razu w całości. Podziel go na sylaby: /ɒn – trə – prə – ˈnɜːr – iəl/. Powtarzaj je powoli, a potem stopniowo łącz w grupy i przyspieszaj. To system, który pozwoli Ci opanować każde słowo bez stresu.
• Nagrywaj się i odsłuchuj: Zamiast uczyć się teorii o akcentach, po prostu nagraj swoją wypowiedź i porównaj ją z oryginałem. Wystarczy Ci do tego zwykły telefon. Jestem pewien, że sam będziesz w stanie wyłapać większość błędów, a z czasem sam zaczniesz wyłapywać błędy już w trakcie mówienia.
• Świadome powtarzanie: Jeśli jesteś już na poziomie średniozaawansowanym lub wyższym możesz mieć dość duże problemy z poprawieniem słów, które od dawna wymawiałeś niepoprawnie, ponieważ masz już wyrobiony schemat. W takim wypadku pomaga wielokrotne i regularne powtarzanie danego słowa (ważne by robić to na głos), aby zlikwidować złe nawyki.

Podsumowując, opanowanie wymowy poszczególnych słów to proces, który wymaga od Ciebie uważności, ale nie musi być przytłaczający. Zamiast uczyć się na pamięć skomplikowanych reguł, postaw na sprawdzone narzędzia, regularne nagrywanie swoich postępów i świadome korygowanie starych nawyków. Proces ten może Ci się wydawać powolny, ale pamiętaj, że każdy poprawnie zaakcentowany wyraz buduje Twoją pewność siebie w codziennej komunikacji. Jeśli zdecydujesz się na wdrożenie tych kilku prostych kroków, szybko zauważysz ogólną poprawę w wymowie.

Mam nadzieję, że te wskazówki pomogą Ci poczuć się pewniej. W kolejnym artykule z serii o wymowie przeczytasz o intonacji zdaniowej.

Pozostałe części serii dostępne są tutaj:

• Dlaczego warto uczyć się wymowy? (Nauka wymowy – część 1)
• Jak opanować angielskie dźwięki? (Nauka wymowy – część 2)